logotyp
Marcin Prokop

Marcin Prokop, dziennikarz TVN

Uratowane słowo: azaliż

rozmawiała: Marta Kawczyńska

Podziel się Wykop Zaćwierkaj 

Uwielbiam wtrącać do mowy potocznej staropolskie słowa i zwroty. W językowym pulpecie, którym karmimy się na co dzień – pełnym podwórkowej łaciny, myślowych skrótów oraz drażniących anglicyzmów – działają jak pikantna przyprawa, ale i przypominają o wielkiej i pięknej tradycji naszego języka ojczystego. Kiedy dzisiaj czytam Kochanowskiego, Sępa Szarzyńskiego albo Mickiewicza, którzy w czasach podstawówki kojarzyli mi się z obowiązkową nudą i kuciem na blachę, czuję się, jakbym powoli, z rozkoszą, sączył butelkę najlepszego Château Latour. Delektuję się nie tyle samą treścią, co językowymi niuansami, zdaniami utkanymi misternie niczym koronki z Koniakowa. Nawet kiedy obcuje się z bezecnym świntuszeniem Fredry, rzecz jasna, nieobecnym w kanonie lektur szkolnych, ma się poczucie, że erotyczny język naszych przodków był pełniejszy, bardziej wyrafinowany i sensualny, niż dzisiejsze infantylne odniesienia do dźwięków wydawanych przez pszczoły.

Pozostając w tej poetyce, zaproponowałem słowo „azaliż”, samo w sobie pozbawione jakiejkolwiek seksualnej treści, bo kojarzy mi się ono z pewną dwuznaczną sytuacją, mającą miejsce w programie „Pytanie na śniadanie”, który prowadziłem wiele lat temu wspólnie z Dorotą Wellman. Żegnając się z widzami, przedstawiłem tematy, które miały się pojawić w następnym odcinku. Dorota postanowiła spuentować moją wypowiedź zgodnym przytaknięciem: „Azaliż, drogi Marcinie, azaliż”. Moja riposta była szybsza niż myśl, która jej towarzyszyła, bo niefrasobliwie odparłem: „Sama sobie zaliż”. Były to czasy, kiedy telewizja śniadaniowa chciała być świętsza od papieża i grzeczniejsza od księcia Karola, więc Dorocie opadła szczęka, a operatorom kamery. Wszyscy myśleli, że to nasz ostatni program. Na szczęście, nasi ówcześni szefowie wykazali się poczuciem humoru. Albo po prostu nie oglądali tego odcinka.

Dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu Ojczysty - dodaj do ulubionych 2018.

OJczysty - dodaj do ulubionych